Historia prawa dowodzi, że w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym istniały dwa systemy prawa karnego. Pierwszy to system powszechnego prawa karnego, regulowany początkowo przez kodeksy karne poszczególnych państw zaborczych, a następnie przez tzw. Kodeks Makarewicza, czyli Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 roku Kodek karny (Dz. U. z 1932 r., nr 60, poz. 571). Art. 38 tegoż kodeksu stanowił, że:

„Karę śmierci wykonywa się przez powieszenie”.

Drugi system to system prawa karnego wojskowego, w szczególności mam na myśli Kodeks karny wojskowy, czyli Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia z dnia 22 marca 1928 roku w sprawie Kodeksu karnego wojskowego (Dz. U., z 1928 r., nr 36, poz. 328). Problematykę kary śmierci reguluje art. 10 pkt 1) tegoż aktu prawnego, stanowiący, iż:

„Art. 10. Kary wojskowe, wymierzane za przestępstwa wojskowe są:

1) kara śmierci przez rozstrzelanie;”

Reasumując karę śmierci wykonywano w dwudziestoleciu międzywojennym zarówno przez powiedzenie, jak i przez rozstrzelanie w zależności od reżymu prawnego, w którym ją orzekano. Tzn. w przypadku prawa karnego powszechnego – powieszenie, a w prawie karnym wojskowym – rozstrzelanie. Przez rozstrzelanie wykonano w szczególności karę śmierci na Eligiuszu Niewiadomskim (zabójcy prezydenta Narutowicza).

Z innych głośnych spraw kryminalnych, w których orzeczono karę śmierci można wskazać na sprawę Gorgonowej. Rita Gorgonowa została skazana za zabójstwo w głośnym procesie poszlakowym. Ostatecznie jednak kary nie wykonano, gdyż Sąd Najwyższy zmienił wyrok na 8 lat więzienia.

Tags: historia prawa, kara śmierci, międzywojnie, Polska, prawo karne