Zgodnie z prawem budowlanym z chwilą przeniesienia prawa własności i wynajmie, wszystkie domy i lokale muszą mieć świadectwo charakterystyki energetycznej. Ważność świadectwa energetycznego wynosi 10 lat. Obowiązek posiadania świadectwa energetycznego budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową wynika z prawa europejskiego (Dyrektywa UE 2002/91/EC). W Polsce obowiązek ten wprowadziła ustawa – Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (z późn. zmianami).

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy (wg nowelizacji z 27 sierpnia 2009 – Dz.U.161.1279):
„Dla budynku oddawanego do użytkowania oraz dla budynku, lokalu mieszkalnego, a także części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, …dokonuje się oceny charakterystyki energetycznej w formie świadectwa charakterystyki energetycznej zawierającego określenie wielkości energii w kWh/m2rok niezbędnej do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z użytkowaniem budynku a także wskazanie możliwych do realizacji robót budowlanych, mogących poprawić pod względem opłacalności ich charakterystykę energetyczną.”

Art. 5 ust. 4 ustawy mówi też, że:
„W przypadku umów, na podstawie których następuje przeniesienie własności budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową a także w przypadku umów o zbyciu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zbywca przekazuje nabywcy odpowiednie świadectwo charakterystyki energetycznej. W przypadku powstania stosunku najmu budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, wynajmujący udostępnia najemcy odpowiednie świadectwo charakterystyki energetycznej”.

Aby w prawidłowy sposób sporządzić charakterystykę energetyczną budynku niezbędna jest dokumentacja techniczna. Ewentualne uzupełnienie brakującej dokumentacji nie wchodzi w zakres usług świadczonych przez audytora uprawnionego do sporządzenia świadectwa.

W chwili obecnej powyższa ustawa nie przewiduje sankcji za brak świadectwa i dlatego jak narazie  jedynie od woli nabywcy zależy, czy zażąda takiego dokumentu od sprzedającego.

Tymczasem 19 maja 2010 r. Parlament Europejski wydał Dyrektywę 2010/31/UE tzw. „recast”, w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która nakłada na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia sankcji. Recast nakazuje państwom członkowskim podjęcie wszelkich środków niezbędnych do zapewnienia egzekwowania przepisów krajowych i stosowania sankcji za ich naruszenie. Sankcje te mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Dyrektywa ta ma być wprowadzona w życie najpóźniej do dnia 9 stycznia 2013 r. Wtedy to nabywcy mogą stanąć przed problemem i koniecznością wydania pieniędzy na sporządzenie świadectwa, którego wcześniej mieli się prawo domagać od sprzedającego a z tego prawa dobrowolnie zrezygnowali.